Inne projekty realizowane w modelu PPP w obszarze efektywności energetycznej

Sektor efektywności energetycznej w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego rozwija się stabilnie, zgodnie z „Analizą rynku PPP za okres od 2009 r. do 31 grudnia 2017”1. W obszarze efektywności energetycznej wszczęto dotychczas 41 postępowań dotyczących unikalnych projektów. Na tle wszystkich realizowanych przedsięwzięć PPP, w poszczególnych sektorach infrastruktury publicznej, pod koniec 2017 roku efektywność energetyczna wysunęła się na prowadzenie. Obecnie realizowanych jest 19 tego typu umów PPP, o łącznej wartości blisko 370 mln zł brutto.

W analizie wskazanych jest 31 przedsięwzięć z sektora efektywności energetycznej, które znajdują się na etapie pomysłu, przygotowań lub negocjacji w ramach przetargu na wyłonienie partnera prywatnego.

Na dzień 16.05.20218 zmienił się status dwóch projektów. Została podpisana umowa z partnerem prywatnym dla inwestycji w Sopocie, natomiast postępowanie w Miliczu zostało unieważnione.

Efektywność energetyczna to obszar przedsięwzięć PPP, który charakteryzuje się największą skutecznością postępowań na wyłonienie partnera prywatnego. Świadczy to o wypracowaniu stabilnego modelu wzajemnych rozliczeń i gotowości obu stron do przyjęcia podziału zadań i ryzyka adekwatnego do wymogów rynkowych, jednocześnie wpisujących się w scenariusz korzyści zakładanych przez sektor publiczny. Co ciekawe, wzrasta liczba przedsięwzięć PPP o modelu hybrydowym, tj. włączającym do modelu finansowania środki dotacyjne UE. Możliwe, że z czasem pojawi się także więcej projektów z zakresu efektywności energetycznej w obszarze mieszkalnictwa, podobnych do projektu energetycznego osiedla Juliusz w Sosnowcu.

Właściwe przygotowanie podmiotu publicznego do realizacji inwestycji ma decydujący wpływ na skuteczność postępowania na wybór partnera prywatnego. Skuteczne działanie wymaga sprecyzowania celu, który strona publiczna pragnie zrealizować w obszarze efektywności energetycznej budynków użyteczności publicznej, budynków komunalnych, jak i w przypadku oświetlenia ulicznego.

Jak wskazują przedstawiciele sektora prywatnego zaangażowani w realizację projektów PPP w obszarze termomodernizacji, strona publiczna najczęściej dąży do osiągnięcia w ramach takiego przedsięwzięcia kilku celów: obniżenia wydatków na energię cieplną i elektryczną, przeprowadzenia kompleksowych prac termomodernizacyjnych i robót budowlanych, poprawy estetyki obiektów2. W tym kontekście samorządy powinny kontrolować zakres rzeczowy przedsięwzięcia w zakresie nakładów służących podniesieniu efektywności energetycznej infrastruktury i tej części inwestycji, która służy jedynie poprawie jej funkcjonalności i estetyki, aby elementy dodatkowe nie załamały modelu wzajemnych rozliczeń.

Ważnym elementem przygotowania tego typu przedsięwzięć jest staranne przygotowanie analizy przedrealizacyjnej i procesu negocjacji umowy. Istotne jest zidentyfikowanie potrzeb podmiotu publicznego oraz głównych rodzajów ryzyka związanych z realizacją przedsięwzięcia w formule PPP. Ważne jest wskazanie korzyści i wad w realizacji danego projektu w modelu PPP, w porównaniu z wariantem tradycyjnego zamówienia publicznego.

Wdrożenie przedsięwzięć PPP w obszarze termomodernizacji powinno zostać poprzedzone dokonaniem inwentaryzacji infrastruktury objętej zakresem przedsięwzięcia, określeniem metodologii pomiaru i obliczenia oszczędności energii oraz specyfikacji pożądanego zakresu prac modernizacyjnych, niezbędnych do uzyskania oczekiwanego efektu energetycznego. Pozwala to określić prace konieczne dla zmniejszenia zużycia energii w obiektach, gdzie jest to możliwe i zasadne, przy jednoczesnej eliminacji z zakresu przedsięwzięcia tych budynków, które nie przyczynią się do większej efektywności energetycznej, a jedynie do wzrostu kosztów całej inwestycji. W miarę możliwości, w przypadku przedsięwzięć termomodernizacyjnych, analizując zakres rzeczowy przedsięwzięcia należy kierować się potencjałem „samofinansowania”. Chodzi o uzyskanie oszczędności na takim poziomie, by co najmniej w znacznym zakresie nakłady zwracane w trakcie umowy partnerowi, w ramach wynagrodzenia, sfinansowane zostały dzięki oszczędnościom jakie generuje projekt.

„Partnerzy prywatni pytani o przesłanki zainteresowania współpracą w konkretnych projektach wskazują, iż zwracali w pierwszej kolejności uwagę na potencjał obiektów publicznych pod kątem możliwości zwiększenia ich efektywności energetycznej, w celu osiągnięcia wymiernego efektu „oszczędnościowego”. Zwrócili również uwagę na konieczność prowadzenia negocjacji w sposób umożliwiający im wskazywanie rekomendowanych konfiguracji i zakresu projektu, z uwzględnieniem rozwiązań technicznych. Istotnym czynnikiem decydującym o zaangażowaniu strony prywatnej w dany projekt jest również skala projektu i jego wartość, uzasadniająca wieloletnią realizację umowy. W ocenie partnerów prywatnych, samorządy planujące projekty w zakresie efektywności energetycznej w formule PPP powinny korzystać z doświadczeń samorządów, które skutecznie zrealizowały takie przedsięwzięcia, aby postawić przed sobą i partnerem prywatnym realne i efektywne cele projektu możliwego do zrealizowania w realistycznym harmonogramie”3.

Mimo istnienia pozytywnych doświadczeń w zakresie PPP w sektorze efektywności energetycznej oraz konkurencyjnego rynku partnerów prywatnych (wykonawców), w obecnych warunkach rynkowych warto jednak pamiętać o konieczności zachowania realistycznych wycen kosztów inwestycyjnych w ramach PPP, co w ostatnim czasie wiązało się z koniecznością podnoszenia budżetu zamawiającego, w odpowiedzi na oferty składane po okresie długotrwałych negocjacji.

Bartosz Korbus

1 Publikacja przygotowana przez Instytut PPP na zamówienie Ministerstwa Rozwoju i Inwestycji (red. B Korbus) dostępna na stronie http://www.ppp.gov.pl/baza/Strony/baza_projektow_ppp.aspx
2 Więcej w publikacji PARP i IPPP „Raport dotyczący rynku ppp w Polsce w obszarze termomodernizacji” dostępnej na stronie http://ippp.pl/magazyny/raporty/. Autorzy: R Cieślak i B Korbus (red).
3 Tamże str. 49

Pobierz PDF

Data publikacji: 25.06.2018


POPRZEDNI ARTYKUŁNASTĘPNY ARTYKUŁ
« »