Bezpieczeństwo publiczne to jedna z kluczowych kwestii, która wpływa na jakość życia, rozwój lokalny i postrzeganie danego regionu. Choć Polska uznawana jest za jeden z bezpieczniejszych krajów Europy, istnieją miasta, które wciąż zmagają się z wysoką przestępczością. Na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego i wskaźników wykrywalności przestępstw można wskazać najniebezpieczniejsze miasta w Polsce – zarówno pod względem liczby przestępstw ogółem, jak i ich rodzaju.

Ranking najniebezpieczniejszych miast w Polsce

Według danych z 2023 roku, Mysłowice znalazły się na niechlubnym pierwszym miejscu w kraju, osiągając aż 359,3 przestępstw na 1000 mieszkańców. Warto jednak podkreślić, że zdecydowana większość tych zdarzeń ma charakter przestępstw gospodarczych, takich jak oszustwa podatkowe czy wyłudzenia. Na drugim miejscu uplasowały się Katowice z wynikiem 69/1000, a trzecie miejsce zajmuje Nowy Sącz – 67,8/1000.

Miasta, w których odnotowuje się największą liczbę przestępstw względem liczby mieszkańców:

• Mysłowice – dominują przestępstwa gospodarcze (342,9/1000)
• Katowice – wysokie wskaźniki gospodarcze i kryminalne
• Nowy Sącz – wzrost liczby przestępstw o charakterze kryminalnym
• Legnica – stała obecność w rankingu najniebezpieczniejszych miast

Przestępstwa o charakterze kryminalnym – inny obraz zagrożenia

Nie wszystkie przestępstwa wpływają w takim samym stopniu na poczucie bezpieczeństwa mieszkańców. Przestępstwa o charakterze kryminalnym, takie jak bójki, kradzieże, rozboje czy napaści, są dla społeczeństwa zdecydowanie bardziej odczuwalne niż przestępstwa gospodarcze. W tej kategorii liderem jest Jelenia Góra, gdzie notuje się 34 poważne przestępstwa kryminalne na 1000 mieszkańców. Na kolejnych miejscach znajdują się Sopot (32/1000) oraz Wrocław i Katowice (25,6/1000).

W przypadku takich zdarzeń jak używanie niebezpiecznych narzędzi, czyn zawiniony czy sytuacja, w której osoba odniosła obrażenia ciała, społeczna szkodliwość przestępstwa rośnie w sposób oczywisty. To właśnie ten typ czynów wpływa najbardziej na negatywny odbiór danej miejscowości jako „niebezpiecznej”.

Gdy zagrożone jest zdrowie i życie – najpoważniejsze przestępstwa

Spośród wszystkich kategorii przestępstw, to właśnie przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu wywołują największy niepokój. W przeliczeniu na tysiąc mieszkańców najgorzej wypadają:

• Sopot – 1,1 przestępstwa przeciwko życiu/1000
• Gorzów Wielkopolski – 1,1/1000
• Łomża – 0,7/1000

Mimo że są to relatywnie niskie liczby, to ich społecznie szkodliwy charakter – jak np. nieumyślne spowodowanie wypadku, groźba kary pozbawienia wolności czy obrażenia ciała – sprawiają, że te miasta częściej pojawiają się w mediach w negatywnym kontekście.

Wskaźnik wykrywalności sprawców – czy mieszkańcy mogą spać spokojnie?

Nie tylko liczba przestępstw, ale i ich wykrywalność wpływa na ogólne poczucie bezpieczeństwa w danym mieście. I tu sytuacja bywa zaskakująca. Mysłowice, mimo najwyższego ogólnego wskaźnika przestępczości w kraju, mogą pochwalić się aż 98% wykrywalnością wszystkich przestępstw. To wyraźnie wskazuje na sprawność działania lokalnych służb.

Dla porównania:

• Katowice – wykrywalność 64%
• Wrocław – zaledwie 39%, co budzi niepokój, zwłaszcza przy dużej liczbie przestępstw kryminalnych
• Legnica – 71%, mimo relatywnie wysokiej przestępczości

Wysoka wykrywalność przestępstw może więc znacznie zmniejszyć realne zagrożenie dla mieszkańców, nawet jeśli liczby na papierze są wysokie.

Nie tylko Śląsk i Dolny Śląsk – gdzie jeszcze jest niebezpiecznie?

Na podstawie danych GUS oraz policyjnych analiz widać wyraźnie, że Dolny Śląsk stanowi region o szczególnym natężeniu przestępczości – aż 7 z 10 najbardziej niebezpiecznych miast w Polsce znajduje się właśnie w tym województwie. Regularnie do zestawień trafiają tu:

• Jelenia Góra
• Legnica
• Wałbrzych

Z kolei Śląsk, z Mysłowicami i Katowicami na czele, dominuje w statystykach dotyczących przestępstw gospodarczych i drogowych, takich jak zdarzenia w ruchu lądowym czy kolizje, w których chociażby nieumyślnie powoduje się obrażenia.

Ciemna strona polskich miast – czy naprawdę jest się czego bać?

Na koniec warto zadać sobie pytanie, czy statystyki rzeczywiście oddają rzeczywisty obraz zagrożenia w naszym kraju. Okazuje się, że nie zawsze. Miasta z wysokim odsetkiem drobnych wykroczeń lub przestępstw gospodarczych, choć formalnie klasyfikowane jako najbardziej niebezpieczne miasta, mogą w praktyce nie budzić większego strachu wśród mieszkańców.

Co ciekawe, mimo wysokich wskaźników w wielu miastach, ogólna liczba przestępstw w Polsce maleje. W samym 2024 roku liczba zdarzeń o charakterze kryminalnym spadła o ponad 44 tysiące. Rośnie także skuteczność służb – wykrywalność ich wzrosła do 67,3%.

Warto więc patrzeć na ranking najniebezpieczniejszych miast z dystansem i analizować nie tylko liczby przestępstw, ale też ich charakter oraz konsekwencje społeczne.

Zbrodnia w liczbach – czy statystyki powiedzą wszystko?

Choć dane przedstawione przez Główny Urząd Statystyczny i służby policyjne pokazują złożony obraz przestępczości w miastach w Polsce, nie zawsze można z nich wyciągać jednoznaczne wnioski. Definicję przestępstwa określa obowiązująca ustawa karna, jednak jej znamię społecznej szkodliwości może mieć bardzo różny wymiar w codziennym życiu mieszkańców.

Dlatego zamiast wyłącznie analizować listę najbardziej niebezpiecznych miast, warto również przyglądać się:

• strukturalnym przyczynom przestępczości,
• skuteczności organów ścigania,
• oraz faktycznemu poczuciu bezpieczeństwa wśród lokalnych społeczności.

Bo choć cyfry nie kłamią – nie zawsze mówią całą prawdę. Faktem jest, iż najludniejsze miasta Polski mają największą szansę zaistnieć w rankingu najniebezpieczniejszych miast w Polsce, ponieważ w nich przestępstwa przeciwko mieniu, przestępstwa gospodarcze, przestępstwa drogowe czy przestępstwa kryminalne mogą być zdecydowanie najbardziej powszechne. Większa liczba przestępstw ma związek z faktem, iż duże ośrodki miejskie na ogół przyciągają przestępców z całego regionu, a wykrywalność przestępstw „na prowincji” z różnych względów potrafi być niższa. Na zupełnie przeciwnym biegunie znajdują się najlepsze miasta do życia w Polsce.

Mateusz Kujawski

Cześć! Nazywam się Mateusz Kujawski i tworzę dla Ciebie tego bloga. Jestem absolwentem kierunku Finanse, Rachunkowość i Ubezpieczenia na Uniwersytecie Warszawskim. Prywatnie szczęśliwy mąż i ojciec dwóch cudownych synów, a także pasjonat edukacji ekonomicznej. Swoją „edukacyjną misję” czynię poniekąd na łamach bloga forumppp.pl, który prowadzę hobbystycznie.